Haberler · Akademik çalışma
Soylulaştırma riski üzerine
Selen Baş Ağca’nın Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yapı İşletmesi programında hazırladığı yüksek lisans dönem projesi Haziran 2026’da tamamlandı. Danışmanlığını Dr. Öğr. Üyesi Ozan Okudan yürüttü. Çalışmanın adı “Kentsel Projelerde Soylulaştırma Riskinin Değerlendirilmesi: Sistematik Literatür Taraması”.
Soru şu: bir kentsel proje, yaşayanları yerinden edecek bir değer artışını ne zaman tetikler ve bu risk proje onaylanmadan önce ölçülebilir mi?
Çalışma, PRISMA 2020 protokolüyle Scopus veri tabanını tarıyor. Üç yüzü aşkın makalenin başlık ve özeti elendikten sonra on bir ampirik çalışma tam metin olarak inceleniyor. Bu çalışmalar Brisbane’den Milano’ya, Monterrey’den Shenzhen’e farklı coğrafyalarda yürütülmüş.
Derlemenin sonunda üç çıktı var. Birincisi, proje türüne göre farklı risk mekanizmaları: ulaşım, yeşil alan, iklim, kültür ve kentsel yenileme yatırımlarının her biri farklı bir yerinden edilme örüntüsü üretiyor. İkincisi, literatürde kullanılan risk göstergelerinin on üç kümede toplanması. Üçüncüsü, bölgesel kırılganlık, proje kaynaklı maruziyet ve sosyal koruma kapasitesi üzerine kurulu bir değerlendirme çerçevesi önerisi.
Politika önerisi de açık: büyük ölçekli projelere onay verilmeden önce soylulaştırma riski raporu istenmesi ve tapu devri, kira ilanı, ruhsat ve iskân verilerini birlikte okuyan bir erken uyarı altyapısı kurulması.
